top_banner3.jpg

postolka

 

OFICJALNE STANOWISKO STOWARZYSZENIA „EKO-INICJATYWA” w sprawie zadrzewień przydrożnych

eko_fb

Stanowisko Stowarzyszenia Eko-Inicjatywa wynika z wieloletnich doświadczeń w działaniach na rzecz zachowania zadrzewień w otwartym krajobrazie (sadzenie drzew, diagnostyki drzew, badań przyrodniczych, współpracy z zarządcami dróg i służbami ochrony środowiska, współpracy z mieszkańcami, rozwiązywania tzw. trudnych przypadków).

Generalny wniosek: zadrzewienia przydrożne wymagają strategii zarządzania nimi. Pozostawione bez pielęgnacji, lub poddawane dewastacyjnym cięciom faktycznie stają się zagrożeniem. Elementem zarządzania jest także sadzenie nowych drzew - w miejscach przemyślanych i bezpiecznych. Niezbędna jest, w perspektywie czasowej, przebudowa zadrzewień przydrożnych. 

1.    Przebudowa zadrzewień:

a)    Stowarzyszenie w swoich działach  promuje system rozsądnego zarządzania zadrzewieniami przydrożnymi zakładający możliwość zastępowania lub usuwania egzemplarzy drzew oraz całych drzewostanów.

b)    Wszelkie prace zmierzające do usunięcia zadrzewień przydrożnych powinny być poprzedzone rzetelną waloryzacją (krajobrazową, zabytkową, przyrodniczą ) wykonaną przez specjalistów.

c)    Plany związane z przebudową lub remontami dróg, przy których występują zadrzewienia przydrożne powinny zakładać zachowanie maksymalnej ilości obecnych drzew oraz odtwarzanie usuwanych egzemplarzy lub odcinków zadrzewień w bezpiecznej odległości od jezdni (zalecane parametry skrajni – patrz tabela).


Klasa drogi Wysokość skrajni [m] Sugerowana odległość [m] drzewa od skrajni drogi
Duże drzewa Średnie drzewa
Droga główna (G) 4,7 8 6
Droga zbiorcza (Z) 4,6 6 4
Droga lokalna (L) 4,5(wysokość skrajni może być obniżona do 3,5 za zgodą zarządcy drogi) 5 3
Droga dojazdowa (D)
Droga dla rowerów 2,5(drzewa mogą zachodzić nad skrajnię)
Min. 1,5

d)    Usuwanie drzew pełniących funkcję siedliskową dla gatunków chronionych prawnie powinno odbywać się zgodnie z procedurą nakazaną przez właściwe dokumenty prawa krajowego i międzynarodowego.

2.    Zarządzanie zadrzewieniami :

a)    Stowarzyszenie apeluje o realizację krajowych przepisów prawa. Aleje jako formy projektowanej zieleni, podlegają opiece i ochronie  (patrz  ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 23 lipaca 2003r.)

Art.6 "Ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania:
1) zabytki nieruchome będące w szczególności: [...] g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni"

Ponadto drzewo jako wielofunkcyjny twór przyrody podlega ochronie i nie może być usunięte bez prawomocnej decyzji wydanej przez właściwy organ, który przeprowadził postępowanie w celu ustalenia celowości usunięcia. Ponadto drzewo nie może zostać zniszczone (np.: przez niewłaściwą pielęgnację). Za nielegalne usunięcie lub zniszczenie drzewa właściwy organ nakłada karę. Powyższe zapisy wynikają z Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

b)    Stowarzyszenie apeluje do zarządców dróg oraz samorządów gminnych o tworzenie programów zarządzania zadrzewieniami przydrożnymi oraz o perspektywiczne planowanie zadrzewień przydrożnych w krajobrazie. W ramach takiego planowania należy wytypować:
▪    odcinki do przebudowy, w których zadrzewienia muszą zostać przebudowane w związku z remontami i poprawą jakości dróg np.: odsunięcie drzew od skrajni jezdni lub budowa zatok autobusowych, mijanek itd
▪    zachowawcze odcinki zadrzewień w miejscach gdzie nie powodują one problemu w wymiarze publicznym. 
▪    odcinki wiekowych zadrzewień do przebudowy z powodu biologicznej starości drzewostanu. Stary drzewostan powinien być zastępowany młodym w analogicznym gatunku i jakości.

c)    Troską zarządców powinny być systematyczne przeglądy oraz pielęgnacje zadrzewień wykonywane przez specjalistów zgodnie z najlepsza praktyką.

d)    Środku na przebudowę oraz pielęgnacje zadrzewień powinny planowane w budżetach rocznych oraz budżetach prac remontowych.

e)    W związku z przypadkami użytkowania surowcowego zadrzewień przydrożnych, Stowarzyszenie oświadcza, że tradycyjnie nierębne aleje nie powinny być traktowane jako źródło drzewna opałowego! Natomiast pielęgnacje w nich prowadzone powinny mieć na celu faktyczne polepszeni ich kondycji i bezpieczeństwa ruchu drogowego.

f)    W związku z przypadkami niszczenia wartościowych starodrzewi przydrożnych przez rolników gospodarujących na sąsiednich (z zadrzewieniem) polach Stowarzyszenie apeluje o karanie oraz piętnowanie takich zachowań.

3.    Zakładanie nowych zadrzewień:

a)    Nowe zadrzewienia spełniające przypisaną rolę jako element pożądany w krajobrazie powinny być sadzone jako wyraz zrównoważonego rozwoju gospodarczego.

b)    Samorządy gminne  powinny planować środki budżetowe oraz poszukiwać środków zewnętrznych (np.: właściwy Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska) na realizację programów zakładania nowych zadrzewień przydrożnych oraz innych.

c)    Nowo posadzone zadrzewienia powinny być zakładane przy użyciu materiału sadzeniowego dobrej jakości, rokującego na przeżycie drzew w otaczającym środowisku. Ponadto należy używać gatunków właściwych dla regionu lub miejsca.

d)     Nowo nasadzone zadrzewienia powinny być okresowo pielęgnowane a przypadki ich niszczenia ścigane i karane.

4.    Poziom dyskursu społecznego:
a)   Stowarzyszenie popiera modernizacje dróg. Jednocześnie uważa, że zabiegi zmierzające do usuwania drzew w ramach  usuwania tz. „twardego otoczenia drogi” nie są podstawową metodą podnoszenia  bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie powinny być stosowane standardowo na wszystkich kategoriach dróg. Logika określania zielonej infrastruktury drogowej jako elementu niebezpiecznego nakazywała by usuwania z otoczenia dróg wszelkich obiektów mogących być obiektem kolizji tj. budynków, znaków drogowych, słupów, latarń itd.
b)    Stowarzyszenie nie zgadza się ze stwierdzeniem jakoby drzewa przydrożne „ponosiły odpowiedzialność” za wypadki  oraz ofiary śmiertelne wynikające z kolizji środków transportu z przydrożnym drzewostanem.  Pomimo, iż nietrzeźwość kierowców jest częstą przyczyną wypadków i kolizji  nie wnioskuje się o całkowity zakaz sprzedaży i produkcji alkoholu.
c)    Stowarzyszenie apeluje do stron występujących w mediacjach dotyczących stanu przestrzeni publicznej o nie sprowadzanie złożonych problemów do bardzo uproszczonych, populistycznych haseł np.: „robak czy człowiek”. Tylko merytoryczny dialog oraz droga obustronnej ugody prowadzi do wypracowania wspólnych stanowisk w społecznie istotnych sprawach

Stowarzyszenie Eko-Inicjatywa deklaruje współpracę z zarządcami dróg w wypracowywaniu optymalnych rozwiązań pozwalających na pogodzenie poprawy bezpieczeństwa z zachowaniem zasobów przyrodniczo- kulturowych, jakimi są aleje.